Ζει και δημιουργεί στην Ολλανδία, όμως ένα μεγάλο κομμάτι της τέχνης της επιστρέφει ξανά και ξανά στην Κύπρο. Στις οικογενειακές φωτογραφίες, στις αφηγήσεις που πέρασαν από γενιά σε γενιά και σε όλα εκείνα που ένας τόπος κουβαλά ακόμη κι όταν οι άνθρωποί του βρίσκονται χιλιόμετρα μακριά.
Υπάρχουν έργα τέχνης που γεννιούνται από μια εικόνα. Άλλα από ένα συναίσθημα. Και υπάρχουν κι εκείνα που ξεκινούν από μια ιστορία που περίμενε χρόνια μέχρι κάποιος να της δώσει φωνή.
Για τη Νικολίνα Καρούλλα, αυτή η φωνή έγινε η ζωγραφική.
Η 24χρονη Κύπρια εικαστικός μεγάλωσε στη Λευκωσία και στα 18 της έφυγε για την Ολλανδία. Η καλλιτεχνική της πορεία δεν ξεκίνησε εξαρχής από εκεί όπου βρίσκεται σήμερα. Πέρασε πρώτα από το Fashion Textiles, μέχρι να πάρει την απόφαση να ακολουθήσει αυτό που πραγματικά την εξέφραζε: τις Καλές Τέχνες.
Κάπου στην πορεία, όμως, η τέχνη της άρχισε να γίνεται πολύ πιο προσωπική.
Μια παλιά φωτογραφία που άλλαξε την οπτική της
Μια φωτογραφία του παππού της ως στρατιώτη ήταν αρκετή για να δει διαφορετικά μια ιστορία που μέχρι τότε γνώριζε κυρίως ως κομμάτι της ιστορίας της Κύπρου.
Ξαφνικά, το παρελθόν είχε πρόσωπα που γνώριζε.
Ο πατέρας της, μόλις τριών ετών τότε, θυμόταν ακόμη τους ήχους των αεροπλάνων και των πυρομαχικών. Η μητέρα και η γιαγιά της έτρεχαν να βρουν καταφύγιο χωρίς να γνωρίζουν αν ο παππούς της ήταν ζωντανός, ενώ ο θείος της αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σπίτι του στην Αμμόχωστο και να γίνει πρόσφυγας.
Ιστορίες οικογενειακές, αλλά ταυτόχρονα ιστορίες που συναντούν τις μνήμες χιλιάδων κυπριακών οικογενειών.
Και κάπως έτσι, μπήκαν στην τέχνη της.
Όταν η προσωπική μνήμη γίνεται συλλογική
Στους πίνακές της, η Νικολίνα δεν επιχειρεί απλώς να αναπαραστήσει γεγονότα.
Παίρνει φωτογραφίες, οικογενειακές αφηγήσεις, πρόσωπα και θραύσματα αναμνήσεων και τα μετατρέπει σε μια εικαστική γλώσσα γύρω από τη μνήμη, την απώλεια, την προσφυγιά και την ταυτότητα.
Έχει δημιουργήσει έργα αφιερωμένα στους αγνοουμένους, θέλοντας να υπενθυμίσει ότι πίσω από έναν αριθμό ή ένα όνομα βρίσκεται πάντα μια οικογένεια που περίμενε, ή εξακολουθεί να περιμένει.
Και ίσως εκεί βρίσκεται η δύναμη της δουλειάς της.
Δεν χρειάζεται να γνωρίζεις την οικογένεια της Νικολίνας για να καταλάβεις την απώλεια. Δεν χρειάζεται να έχεις δει τις συγκεκριμένες φωτογραφίες για να αναγνωρίσεις τη νοσταλγία. Η προσωπική ιστορία γίνεται το σημείο εκκίνησης για κάτι πολύ μεγαλύτερο και πιο οικουμενικό.
Τα χρώματα δεν βρίσκονται τυχαία στον καμβά
Ακόμη και η χρωματική της παλέτα κουβαλά συμβολισμούς.
Το πράσινο συνδέεται για εκείνη με τη μνήμη και τις ρίζες. Το κόκκινο με τον πόνο και το πάθος των δύσκολων αναμνήσεων. Οι διαφορετικές υφές και τα δύο αυτά χρώματα δημιουργούν στους πίνακές της μια διαρκή αντίθεση ανάμεσα στην τρυφερότητα και το βάρος του παρελθόντος.
Γιατί η μνήμη μπορεί να λειτουργήσει και με τους δύο τρόπους.
Μπορεί να είναι καταφύγιο. Μπορεί όμως και να βαραίνει.
Από την Ολλανδία, με την Κύπρο πάντα παρούσα
Η Νικολίνα ζει σήμερα μακριά από τον τόπο όπου γεννήθηκαν αυτές οι ιστορίες. Κι όμως, μέσα από τη δουλειά της, η απόσταση μοιάζει κάποιες φορές να μικραίνει.
Στους καμβάδες της συναντώνται η Κύπρος που έζησε η ίδια με την Κύπρο που γνώρισε μέσα από τις αφηγήσεις των ανθρώπων της.
Και ίσως αυτό να είναι τελικά ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πράγματα που μπορεί να κάνει η τέχνη: να κρατά μια μνήμη ζωντανή χωρίς να την εγκλωβίζει στο παρελθόν.
Να της επιτρέπει να ταξιδεύει.
Από μια οικογενειακή φωτογραφία σε έναν καμβά.
Από την Κύπρο στην Ολλανδία. Και από μια προσωπική ιστορία, στη μνήμη όλων μας.
Διαβάστε την ολόκληρη συνέντευξη της Νικολίνας Καρούλλα στο HER του Magazino & Go ΕΔΩ!
