Γράφει ο Γιάννης Κερίμης/ Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
Το απόλυτο φρούτο του καλοκαιριού μπαίνει συχνά στο «μικροσκόπιο», ειδικά όταν καταναλώνεται το βράδυ. Ο κλινικός διαιτολόγος–διατροφολόγος Γιάννης Κερίμης ξεκαθαρίζει τι πραγματικά ισχύει.
….Καλοκαίρι χωρίς καρπούζι δύσκολα γίνεται. Δροσερό, γλυκό και συνδεδεμένο όσο λίγα τρόφιμα με τις ζεστές ημέρες, αποτελεί για πολλούς την πρώτη επιλογή μετά τη θάλασσα ή ακόμη και αργά το βράδυ.
Μαζί του, όμως, έρχεται και μια από τις κλασικές διατροφικές ερωτήσεις:
«Το καρπούζι το βράδυ παχαίνει;»
Η σύντομη απάντηση είναι όχι, όχι επειδή το τρώμε βράδυ.
Το σώμα μας δεν κοιτάζει το ρολόι
Η αύξηση του σωματικού βάρους δεν εξαρτάται από το αν φάγαμε ένα συγκεκριμένο τρόφιμο στις 5 το απόγευμα ή στις 10 το βράδυ.
Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η συνολική ενεργειακή πρόσληψη σε σχέση με τις ανάγκες μας, η ποσότητα που καταναλώνουμε και συνολικά οι διατροφικές μας συνήθειες.
Επομένως, μια λογική μερίδα καρπουζιού μετά το βραδινό δεν μετατρέπεται ξαφνικά σε «παχυντική» επιλογή επειδή νύχτωσε.
«Μα το καρπούζι έχει πολλή ζάχαρη». Αυτή είναι ίσως η δεύτερη πιο συνηθισμένη φράση που ακούμε.
Το καρπούζι έχει φυσικά σάκχαρα, όπως και τα υπόλοιπα φρούτα. Παράλληλα, όμως, αποτελείται σε πολύ μεγάλο ποσοστό από νερό και έχει σχετικά χαμηλή ενεργειακή πυκνότητα.
Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι ότι «έχει ζάχαρη» και πρέπει να το φοβόμαστε.
Εκεί που χρειάζεται προσοχή είναι στην ποσότητα.
Επειδή είναι δροσερό, ελαφρύ και τρώγεται πολύ εύκολα, μπορεί κάποιος χωρίς να το καταλάβει να καταναλώσει πολύ μεγαλύτερη ποσότητα από αυτή που θα έτρωγε από κάποιο άλλο φρούτο.
Μπορεί να αντικαταστήσει το βραδινό;
Εδώ η απάντηση αλλάζει.
Ένα μεγάλο πιάτο καρπούζι μπορεί να μας δώσει προσωρινά την αίσθηση ότι χορτάσαμε, κυρίως λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε νερό. Δεν αποτελεί όμως από μόνο του ένα ολοκληρωμένο και ισορροπημένο γεύμα.
Αν το επιλέγουμε συστηματικά αντί για βραδινό, είναι πιθανό λίγη ώρα αργότερα να πεινάσουμε ξανά.
Μια καλύτερη επιλογή είναι να το συνδυάσουμε με μια πηγή πρωτεΐνης ή/και καλών λιπαρών, ανάλογα πάντα με τις προσωπικές μας ανάγκες.
Για παράδειγμα, μπορεί να συνδυαστεί με γιαούρτι ή με μια μικρή ποσότητα ανάλατων ξηρών καρπών.
Και ο αγαπημένος συνδυασμός καρπούζι με χαλούμι;
Για πολλούς στην Κύπρο, καρπούζι χωρίς χαλούμι… απλώς δεν γίνεται.
Και διατροφικά ο συνδυασμός έχει λογική: το φρούτο συνδυάζεται με μια πηγή πρωτεΐνης και λίπους, δημιουργώντας μεγαλύτερο κορεσμό.
Αυτό που χρειάζεται και εδώ είναι μέτρο, ιδιαίτερα στην ποσότητα του χαλουμιού, καθώς πρόκειται για τρόφιμο με αρκετό αλάτι και υψηλότερη ενεργειακή πυκνότητα.
Δεν χρειάζεται λοιπόν να αποκλείσουμε έναν αγαπημένο καλοκαιρινό συνδυασμό. Χρειάζεται απλώς να θυμόμαστε ότι η ποσότητα εξακολουθεί να μετράει.
Τελικά, μπορούμε να φάμε καρπούζι πριν κοιμηθούμε;
Για τους περισσότερους υγιείς ανθρώπους, δεν υπάρχει λόγος να απαγορεύεται το καρπούζι επειδή πλησιάζει η ώρα του ύπνου.
Αν όμως καταναλώσουμε πολύ μεγάλη ποσότητα λίγο πριν ξαπλώσουμε, ο μεγάλος όγκος τροφής και υγρών μπορεί σε ορισμένους ανθρώπους να προκαλέσει δυσφορία ή να τους κάνει να σηκωθούν μέσα στη νύχτα για την τουαλέτα.
Άρα το ζήτημα και πάλι δεν είναι ότι «μετά από κάποια ώρα το καρπούζι παχαίνει», αλλά η ποσότητα και το πώς ανταποκρίνεται ο οργανισμός μας.
Ο μύθος που καλό είναι να αφήσουμε πίσω
Στη διατροφή συχνά αναζητούμε έναν απλό κανόνα: «μην τρως αυτό μετά τις 8», «αυτό το φρούτο έχει πολλή ζάχαρη», «αυτό παχαίνει». Στην πραγματικότητα, τα πράγματα είναι πιο απλά αλλά και πιο συνολικά!
Κανένα μεμονωμένο τρόφιμο και καμία συγκεκριμένη ώρα δεν καθορίζει από μόνη της το βάρος μας.
Το καρπούζι μπορεί να έχει κανονικά θέση σε μια ισορροπημένη διατροφή — το πρωί, το απόγευμα ή το βράδυ.
Και ίσως αυτό είναι το πιο χρήσιμο που μπορούμε να κρατήσουμε αυτό το καλοκαίρι: να απολαμβάνουμε το φαγητό χωρίς περιττούς φόβους, αλλά με μέτρο και επίγνωση της ποσότητας.
