Πίσω από κάθε επιτυχημένο chef δεν κρύβονται μόνο συνταγές και τεχνικές, αλλά εμπειρίες, μνήμες, αμέτρητες ώρες δουλειάς και μια βαθιά αγάπη για τη γεύση και τον άνθρωπο.
Ο Σάββας Σάββα είναι ένας άνθρωπος που κατάφερε να συνδέσει τη μαγειρική με το συναίσθημα, μετατρέποντας κάθε πιάτο σε εμπειρία. Με πολυετή πορεία στον χώρο της γαστρονομίας, σημαντικές διακρίσεις, τηλεοπτική παρουσία και μια αληθινή αγάπη για αυτό που κάνει, αποτελεί πλέον ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα της κυπριακής γαστρονομικής σκηνής.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, γνωρίζουμε τον άνθρωπο πίσω από τις κουζίνες, μιλάμε για τη διαδρομή του, τις γεύσεις που τον σημάδεψαν, αλλά και όλα όσα πιστεύει πως κάνουν ένα τραπέζι πραγματικά αξέχαστο.
Πότε κατάλαβες για πρώτη φορά ότι η μαγειρική δεν ήταν απλώς ένα επάγγελμα για σένα, αλλά τρόπος ζωής;
Νομίζω το κατάλαβα από πολύ μικρή ηλικία. Μεγάλωσα μέσα σε μυρωδιές, σε οικογένεια με Μάγειρες, με μεγάλα οικογενειακά τραπέζια και στιγμές όπου το φαγητό ένωνε ανθρώπους. Κατά την διάρκεια της στρατιωτικής μου θητείας όμως και όταν αποφάσισα να εργαστώ στα μαγειριά του Στρατού συνειδητοποίησα ότι η μαγειρική δεν ήταν κάτι που “έκανα”, αλλά κάτι που με εξέφραζε απόλυτα, και έτσι μετά συνέχισα και δεν σταμάτησα ποτέ τη μαγειρική. Είναι τρόπος να δημιουργώ, να επικοινωνώ και να δίνω χαρά.
Ποια γεύση ή μυρωδιά από τα παιδικά σου χρόνια κουβαλάς ακόμα μέσα σου;
Δεν είναι μία συγκεκριμένη μυρωδιά… είναι πολλές μυρωδιές που μου θυμίζουν σπίτι και παιδικά χρόνια.Η πιο έντονη μυρωδιά που κουβαλώ μέχρι σήμερα είναι εκείνη τη στιγμή που επέστρεφα σπίτι από το σχολείο και όλο το σπίτι μοσχοβολούσε φαγητό. Το φαγητό ήταν πάντα μέσα στην κατσαρόλα ή στο ταψί, γεμίζοντας το σπίτι με αρώματα που ακόμα θυμάμαι πολύ έντονα. Το πιο όμορφο ήταν πως, μόλις άνοιγα την πόρτα, από τη μυρωδιά και μόνο καταλάβαινα αμέσως τι είχε ετοιμάσει η μητέρα μου. Αυτές οι στιγμές ήταν γεμάτες ζεστασιά, αγάπη και οικογένεια, και πιστεύω πως εκεί γεννήθηκε και η δική μου σχέση με το φαγητό.
Έχεις βραβευτεί, έχεις διδάξει και έχεις εμφανιστεί τηλεοπτικά. Τι είναι αυτό που σε γεμίζει περισσότερο σήμερα;
Αυτό που με γεμίζει περισσότερο σήμερα είναι η αγάπη που λαμβάνω από τον κόσμο μέσα από τις συνταγές μου. Όταν κάποιος φτιάχνει μια συνταγή μου στο σπίτι και μετά μου στέλνει με τόση χαρά και ενθουσιασμό ότι τα κατάφερε, αυτό είναι πραγματικά η μεγαλύτερη ανταμοιβή για μένα. Είναι μια πολύ όμορφη αίσθηση να βλέπω ότι μέσα από τη δουλειά μου μπορώ να εμπνεύσω ανθρώπους να δημιουργήσουν, να δοκιμάσουν και να πιστέψουν περισσότερο στον εαυτό τους στην κουζίνα.
Με γεμίζει επίσης όταν βλέπω έναν μαθητή μου να εξελίσσεται ή έναν άνθρωπο να συγκινείται μέσα από ένα πιάτο που δημιούργησα. Για μένα, η ουσία δεν βρίσκεται μόνο στις διακρίσεις ή στην προβολή, αλλά στο να αφήνω κάτι θετικό πίσω μου και να συνδέομαι αληθινά με τον κόσμο μέσα από το φαγητό.
Ποιο θεωρείς το μεγαλύτερο μάθημα που σου έδωσε η κουζίνα;
Η κουζίνα μου έμαθε πειθαρχία και υπομονή. Μου έμαθε ότι η επιτυχία δεν έρχεται ποτέ τυχαία· θέλει συνέπεια, καθημερινή προσπάθεια, σεβασμό στα υλικά και ομαδικότητα. Πάνω απ’ όλα όμως, μου έμαθε να παραμένω ταπεινός και προσγειωμένος, αλλά και να σέβομαι όλους τους συναδέλφους μου, από τον πιο αδύνατο μέχρι τον πιο δυνατό.
Πιστεύω ότι μέσα στην κουζίνα όλοι έχουν κάτι να σου δώσουν και πάντα υπάρχει κάτι καινούργιο να μάθεις. Για να κερδίσεις πραγματικά μέσα σε αυτή τη δουλειά, πρέπει πρώτα να βάλεις αγάπη μέσα στο φαγητό σου. Ο κόσμος το καταλαβαίνει αυτό όταν δοκιμάζει ένα πιάτο, γιατί το καλό φαγητό δεν είναι μόνο τεχνική· είναι και συναίσθημα.
Υπάρχει κάποιο πιάτο που σε αντιπροσωπεύει απόλυτα ως chef;
Αυτό που με χαρακτηρίζει ως chef είναι ότι, μέσα από τα πιάτα που δημιούργησα σε διαγωνισμούς μαγειρικής και με τα οποία βραβεύτηκα, πάντα προσπαθούσα να παρουσιάζω την κυπριακή παραδοσιακή κουζίνα μέσα από μια μοντέρνα εκτέλεση.
Ένα πιάτο που θεωρώ ότι με αντιπροσωπεύει απόλυτα είναι αυτό που δημιούργησα στην Κωνσταντινούπολη το 2010, στον διεθνή διαγωνισμό International Golden Chef of the Year, όπου κατέκτησα την πρώτη θέση ανάμεσα σε μεγάλες χώρες με τεράστια ιστορία στη γαστρονομία. Ήταν μια πολύ συγκινητική στιγμή για μένα, γιατί ένας Κύπριος chef, σχεδόν άγνωστος τότε ανάμεσα σε τόσο μεγάλα ονόματα, κατάφερε να κερδίσει την πρώτη θέση μέσα στην Κωνσταντινούπολη.
Το πιάτο είχε έντονες κυπριακές μοντέρνες πινελιές: σιεφταλιά με παραδοσιακή γέμιση αλλά και συκώτι πάπιας (foie gras), φιλέτο αρνιού με μουσελίνα γαρίδας σε κρούστα από κυπριακά βότανα του βουνού άγρια ρίγανη, θυμάρι και φασκόμηλο, πατάτα σοτέ με χαλλούμι και σάλτσα κουμανδαρίας με έψημα και ρόδι. Ήταν ένας συνδυασμός που εξέφραζε ακριβώς αυτό που είμαι ως chef με κυπριακές γεύσεις σε μοντέρνα εκτέλεση και δημιουργική προσέγγιση.
Πώς βλέπεις τη σύγχρονη κυπριακή γαστρονομία; Πιστεύεις ότι έχει εξελιχθεί;
Η κυπριακή γαστρονομία έχει εξελιχθεί πάρα πολύ τα τελευταία χρόνια και αυτό με χαροποιεί ιδιαίτερα. Βλέπουμε νέους chefs με γνώσεις, δημιουργικότητα και πραγματικό σεβασμό προς την πρώτη ύλη. Υπάρχουν επαγγελματίες που προσπαθούν καθημερινά να γίνουν καλύτεροι, επιλέγοντας ποιοτικά τοπικά προϊόντα και παρουσιάζοντας την κουζίνα μας με πιο σύγχρονη αισθητική.
Πιστεύω όμως ότι χρειαζόμαστε ακόμη περισσότερη βελτίωση και κυρίως να αγαπήσουμε περισσότερο την ίδια μας την κυπριακή κουζίνα. Η Κύπρος είναι ένας γαστρονομικός προορισμός. Ο τουρίστας που έρχεται εδώ θέλει να δοκιμάσει κυπριακές γεύσεις και όχι ξενοφερμένα προϊόντα που μπορεί να βρει οπουδήποτε στον κόσμο.
Δεν μου αρέσει, για παράδειγμα, να βλέπω πρωινά σε ξενοδοχεία γεμάτα baked beans, ξένα λουκάνικα, scrambled eggs, blue cheese, ψωμί τοστ και κατεψυγμένα ψωμιά, όταν έχουμε τόσα δικά μας αυθεντικά προϊόντα και συνταγές που μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Θα προτιμούσα να βλέπω μια παραδοσιακή πομιλοροτηγανιά, κυπριακή φασολάδα, χαλλούμι στη σχάρα, οφτά αυγά, ρυζόγαλο, μαχαλεπί, κυπριακό λουκάνικο, καπνιστή λούντζα, μαρμελάδα μόσφιλο, κουλλούρι και κυπριακό ψωμί με προζύμι.
Αυτές είναι οι γεύσεις που κουβαλούν την ταυτότητα και την ιστορία μας. Πιστεύω πως όσο περισσότερο στηρίζουμε και προβάλλουμε τη δική μας κουζίνα, τόσο πιο δυνατή θέση θα αποκτήσει η κυπριακή γαστρονομία διεθνώς.
Ποιο είναι το μεγαλύτερο λάθος που κάνουν οι περισσότεροι άνθρωποι όταν μαγειρεύουν σπίτι;
Πιστεύω ότι σήμερα οι περισσότεροι άνθρωποι βιάζονται όταν μαγειρεύουν. Οι ρυθμοί της ζωής έχουν αλλάξει· πλέον δουλεύει όλη η οικογένεια και όταν επιστρέφουν σπίτι θέλουν απλώς να ξεκουραστούν και να φτιάξουν κάτι γρήγορο για να φάνε. Είναι απόλυτα κατανοητό.
Όμως η μαγειρική θέλει χρόνο, σωστή προετοιμασία και φροντίδα. Όταν βιάζεσαι και δεν αφήνεις το φαγητό να ψηθεί σωστά, να δέσουν οι γεύσεις και να βγάλει τα αρώματά του, τότε χάνεται ένα πολύ σημαντικό στοιχείο που είναι η αγάπη μέσα στο φαγητό.
Πιστεύω επίσης ότι αρκετοί προσπαθούν να κάνουν τα πάντα πολύ περίπλοκα, ενώ πολλές φορές η απλότητα είναι το πιο δύσκολο αλλά και το πιο νόστιμο αποτέλεσμα. Ένα απλό, σωστά μαγειρεμένο φαγητό, με καλά υλικά και αγάπη, μπορεί να είναι πολύ πιο ξεχωριστό από κάτι υπερβολικά σύνθετο.
Αν έπρεπε να περιγράψεις την Κύπρο μέσα από τρεις γεύσεις, ποιες θα ήταν;
Χαλλούμι, ελαιόλαδο και κουμανδαρία. Τρεις γεύσεις που, για μένα, εκφράζουν απόλυτα την ταυτότητα της Κύπρου. Το χαλλούμι είναι ίσως το πιο αναγνωρίσιμο κυπριακό προϊόν στον κόσμο, το ελαιόλαδο κουβαλά τη γη και την παράδοσή μας, ενώ η κουμανδαρία έχει ιστορία αιώνων και συμβολίζει τον πλούτο της κυπριακής γαστρονομίας.
Είναι γεύσεις αυθεντικές, γεμάτες χαρακτήρα και αναμνήσεις. Γεύσεις που συνδέονται με την οικογένεια, το κυπριακό τραπέζι και τη φιλοξενία μας. Πιστεύω πως μέσα από αυτά τα τρία στοιχεία μπορεί κάποιος να καταλάβει την ψυχή της κυπριακής κουζίνας.
Η τηλεόραση και τα social media άλλαξαν τον τρόπο που βλέπει ο κόσμος έναν chef;
Σίγουρα τον άλλαξαν. Παλαιότερα ο chef βρισκόταν κυρίως πίσω από μια κουζίνα, χωρίς ιδιαίτερη επαφή με τον κόσμο. Σήμερα όμως το επάγγελμα του chef έχει γίνει πολύ πιο αναγνωρίσιμο και ο κόσμος βλέπει πλέον τη δουλειά, τη δημιουργικότητα και την προσωπικότητα πίσω από ένα πιάτο.
Μέσα από την τηλεόραση και τα social media, ο chef επικοινωνεί καθημερινά με τον κόσμο, μοιράζεται γνώσεις, εμπνέει ανθρώπους και έρχεται πιο κοντά στον απλό άνθρωπο και την καθημερινότητά του. Αυτό θεωρώ πως είναι κάτι πολύ όμορφο, γιατί η μαγειρική γίνεται πιο προσιτή και περισσότεροι άνθρωποι αγαπούν την κουζίνα.
Ταυτόχρονα όμως, αυτή η προβολή φέρνει και μεγαλύτερη ευθύνη. Πρέπει να προσέχεις τι προβάλλεις και πώς επηρεάζεις το κοινό σου, γιατί ο κόσμος πλέον δεν βλέπει μόνο τις συνταγές σου, αλλά και τον χαρακτήρα, τη φιλοσοφία και τις αξίες σου.
Τι σημαίνει για σένα “καλό φαγητό”; Πολυτέλεια, τεχνική ή συναίσθημα;
Για μένα, το καλό φαγητό είναι πάνω απ’ όλα συναίσθημα. Η τεχνική και η ποιότητα των υλικών είναι πολύ σημαντικές, όμως αν ένα πιάτο δεν σου δημιουργήσει ένα συναίσθημα ή μια ανάμνηση, τότε κάτι πραγματικά λείπει. Ένα καλό πιάτο πρέπει να έχει ψυχή.
Πιστεύω επίσης ότι το καλό φαγητό δεν σημαίνει απαραίτητα πολυτέλεια. Τα φαγητά της μητέρας μας ή της γιαγιάς μας δεν είχαν μέσα τρούφες, βοδινό Wagyu ή αστακούς, κι όμως είναι γεύσεις που δεν ξεχνάμε ποτέ. Γιατί μέσα σε αυτά τα φαγητά υπήρχε αγάπη, σωστή μαγειρική, φροντίδα και συναίσθημα.
Για μένα, το πραγματικά σπουδαίο φαγητό είναι ένα πιάτο/δημιουργία που μπορεί να σε ταξιδέψει πίσω σε μια στιγμή, μια μυρωδιά ή μια ανάμνηση από το σπίτι και την οικογένεια.
Τι θα ήθελες να προσφέρεις μέσα από τη συνεργασία σου με το Magazino & Go και τη στήλη Chefs & Go;
Μέσα από αυτή τη συνεργασία θα ήθελα ο κόσμος να με γνωρίσει περισσότερο, όχι μόνο ως chef, αλλά και ως άνθρωπο πίσω από τη δουλειά και τη φιλοσοφία μου γύρω από το φαγητό. Θέλω να μοιραστώ γεύσεις, εμπειρίες και ιστορίες πίσω από κάθε πιάτο, αλλά παράλληλα να προσφέρω και γνώσεις από το επάγγελμά μου σε ανθρώπους που αγαπούν τη μαγειρική.
Πιστεύω ότι η γαστρονομία δεν είναι μόνο συνταγές. Είναι πολιτισμός, δημιουργία, συναίσθημα και τρόπος έκφρασης. Μέσα από τη στήλη Chefs & Go θα ήθελα να φέρουμε τον κόσμο πιο κοντά στην δημιουργική κουζίνα.
Τελικά… ποιο είναι το μυστικό για ένα πραγματικά αξέχαστο τραπέζι;
Οι άνθρωποι. Μπορεί να έχεις το πιο εντυπωσιακό μενού και τα πιο ακριβά υλικά, όμως αυτό που κάνει πραγματικά ένα τραπέζι αξέχαστο είναι η παρέα, η ζεστασιά και το συναίσθημα που μοιράζεσαι εκείνη τη στιγμή.
Το φαγητό είναι πάντα η αφορμή για να έρθουν οι άνθρωποι πιο κοντά, να μιλήσουν, να γελάσουν και να δημιουργήσουν αναμνήσεις. Για μένα, ένα επιτυχημένο τραπέζι είναι αυτό όπου στο τέλος δεν θυμάσαι μόνο τι έφαγες, αλλά πώς ένιωσες γύρω από αυτό.
Ο Σάββας Σάββα δεν είναι απλώς ένας chef με εμπειρία και διακρίσεις. Είναι ένας άνθρωπος που κατάφερε να δώσει στη μαγειρική συναίσθημα, ταυτότητα και προσωπικότητα, αποδεικνύοντας πως το φαγητό έχει τη δύναμη να ενώνει ανθρώπους, αναμνήσεις και στιγμές.
Μέσα από τη συνεργασία του με το Magazino & Go και τη στήλη Chefs & Go, υπόσχεται να μας ταξιδέψει σε γεύσεις, ιστορίες και εμπειρίες που ξεπερνούν τα όρια μιας απλής συνταγής.
Γιατί τελικά, η καλή γεύση δεν μένει μόνο στο πιάτο… μένει στην καρδιά.
