Του Γιάννη Κερίμη, RD | Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
Έχεις μειώσει τις θερμίδες, προσέχεις τη διατροφή σου, κινείσαι περισσότερο και όμως η ζυγαριά αρνείται να συνεργαστεί; Πριν κατηγορήσεις τον εαυτό σου για έλλειψη θέλησης, αξίζει να σκεφτείς κάτι σημαντικό: οι ορμόνες σου μπορεί να επηρεάζουν περισσότερο το βάρος σου απ’ όσο φαντάζεσαι.
Πολλοί άνθρωποι θεωρούν ότι η απώλεια βάρους εξαρτάται αποκλειστικά από το πόσο τρώνε και πόσο κινούνται. Η πραγματικότητα όμως είναι πιο σύνθετη. Το σώμα μας λειτουργεί μέσα από ένα πολύπλοκο δίκτυο ορμονών που επηρεάζουν τον μεταβολισμό, την όρεξη, την αποθήκευση λίπους, τα επίπεδα ενέργειας και ακόμη και τη διάθεσή μας.
Οι ορμόνες είναι οι χημικοί «αγγελιοφόροι» του οργανισμού. Όταν βρίσκονται σε ισορροπία, όλα λειτουργούν ομαλά. Όταν όμως διαταράσσονται, η προσπάθεια για απώλεια βάρους μπορεί να γίνει σημαντικά πιο δύσκολη.
Ο Ρυθμιστής του Μεταβολισμού: Θυροξίνη
Ο θυρεοειδής αδένας, παρότι μικρός σε μέγεθος, έχει τεράστια επίδραση στον μεταβολισμό. Παράγει τη θυροξίνη, την ορμόνη που καθορίζει πόσο γρήγορα το σώμα μας χρησιμοποιεί ενέργεια.
Στον υποθυρεοειδισμό, η παραγωγή θυροξίνης μειώνεται και ο μεταβολισμός επιβραδύνεται. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση βάρους, αίσθημα κόπωσης και δυσκολία στην απώλεια κιλών, ακόμη και όταν ακολουθείται μια ισορροπημένη διατροφή.
Η Ορμόνη του Στρες: Κορτιζόλη
Το χρόνιο άγχος δεν επηρεάζει μόνο την ψυχολογία μας. Αυξάνει τα επίπεδα κορτιζόλης, μιας ορμόνης που συνδέεται με αυξημένη όρεξη, λιγούρες για γλυκά και συσσώρευση λίπους, ιδιαίτερα στην κοιλιακή χώρα.
Όταν το σώμα βρίσκεται συνεχώς σε κατάσταση στρες, δυσκολεύεται να αξιοποιήσει σωστά την ενέργεια και συχνά ευνοεί την αποθήκευση λίπους ως μηχανισμό «προστασίας».
Το Δίδυμο της Πείνας: Λεπτίνη και Γκρελίνη
Η λεπτίνη και η γκρελίνη είναι δύο ορμόνες που ρυθμίζουν την πείνα και τον κορεσμό.
Η λεπτίνη στέλνει το μήνυμα ότι έχουμε χορτάσει, ενώ η γκρελίνη μας ενημερώνει ότι ήρθε η ώρα να φάμε. Η έλλειψη ύπνου, το άγχος και οι πολύ αυστηρές δίαιτες μπορούν να διαταράξουν αυτή την ισορροπία, οδηγώντας σε αυξημένη πείνα και μεγαλύτερη δυσκολία στον έλεγχο της πρόσληψης τροφής.
Η Ινσουλίνη και η Αποθήκευση Λίπους
Η ινσουλίνη είναι μια ακόμη σημαντική ορμόνη που επηρεάζει το σωματικό βάρος. Ο ρόλος της είναι να βοηθά τη γλυκόζη να περάσει από το αίμα στα κύτταρα για να χρησιμοποιηθεί ως ενέργεια.
Όταν αναπτύσσεται αντίσταση στην ινσουλίνη, το σώμα δυσκολεύεται να ανταποκριθεί σωστά στη δράση της. Αυτό μπορεί να ευνοήσει την αποθήκευση λίπους, να αυξήσει την πείνα και να κάνει την απώλεια βάρους πιο απαιτητική.
Ο Γυναικείος Παράγοντας: Οιστρογόνα
Κατά την περιεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση, οι αλλαγές στα επίπεδα των οιστρογόνων επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο το σώμα αποθηκεύει λίπος.
Πολλές γυναίκες παρατηρούν αλλαγές στη σιλουέτα τους και αυξημένη συγκέντρωση λίπους στην περιοχή της κοιλιάς, ακόμη και χωρίς σημαντικές αλλαγές στις διατροφικές τους συνήθειες.
Τι Μπορείς να Κάνεις;
Αν νιώθεις ότι καταβάλλεις προσπάθεια χωρίς να βλέπεις το αποτέλεσμα που περιμένεις, μην βιαστείς να κατηγορήσεις τον εαυτό σου. Η αξιολόγηση της ορμονικής σου κατάστασης μπορεί να δώσει σημαντικές απαντήσεις.
Η συνεργασία με έναν ενδοκρινολόγο και έναν εγγεγραμμένο διαιτολόγο μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό πιθανών αιτιών και στη δημιουργία ενός εξατομικευμένου πλάνου που θα λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές ανάγκες του οργανισμού σου.
Το βάρος δεν είναι μόνο θέμα θερμίδων. Είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων που συνεργάζονται μεταξύ τους, και οι ορμόνες αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους.
