Για κάποιους, η δημόσια παρουσία είναι εικόνα.
Για άλλους, είναι ευθύνη απέναντι στους ανθρώπους που συναντούν καθημερινά.
Η Εύη Τσολάκη, μέσα από χρόνια κοινωνικής προσφοράς, δημόσιας παρουσίας και ουσιαστικής επαφής με τον κόσμο της Λεμεσού, έμαθε να ακούει ιστορίες που δεν γράφονται εύκολα σε τίτλους. Ιστορίες ανθρώπων που λύγισαν, οικογενειών που πάλεψαν να σταθούν ξανά στα πόδια τους και καθημερινών ανθρώπων που χρειάζονταν περισσότερο από βοήθεια — χρειάζονταν αξιοπρέπεια. Η δημιουργία του πρώτου Κοινωνικού Παντοπωλείου στην Κύπρο δεν ήταν απλώς μια κοινωνική πρωτοβουλία. Ήταν μια πράξη ευθύνης και ανθρωπιάς σε μια εποχή που πολλοί άνθρωποι ένιωθαν αόρατοι.
Σε μια συζήτηση χωρίς πολιτικές ταμπέλες και έτοιμες απαντήσεις, η Εύη Τσολάκη ανοίγει την πιο προσωπική πλευρά του εαυτού της και μιλά για όσα τη διαμόρφωσαν, τη συγκίνησαν και συνεχίζουν μέχρι σήμερα να της θυμίζουν γιατί ο άνθρωπος πρέπει πάντα να βρίσκεται στο επίκεντρο.
Δημιουργήσατε το πρώτο Κοινωνικό Παντοπωλείο στην Κύπρο. Θυμάστε την πρώτη στιγμή που καταλάβατε ότι η κοινωνία είχε αρχίσει πραγματικά να λυγίζει;
Ναι. Ήταν αμέσως μετά το κούρεμα, όταν συνάνθρωποι μας έχαναν τις δουλειές τους και ο αριθμός των δικαιούχων του Κοινωνικού Παντοπωλείου είχε αυξηθεί πάρα πολύ.
Υπάρχει μια ανθρώπινη ιστορία μέσα από τη δράση σας που σας σημάδεψε τόσο βαθιά ώστε να σας αλλάξει για πάντα ως άνθρωπο;
Υπάρχουν πάρα πολλές ανθρώπινες ιστορίες που με σημάδεψαν τόσο βαθιά ώστε να με αλλάξει για πάντα ως άνθρωπο. Τις ζούσα καθημερινά. Μία χαρακτηριστική ιστορία είναι αυτή ενός πατέρα που έπαιρνε τα τρόφιμα και τα είδη πρώτης ανάγκης από το Κοινωνικό Παντοπωλείο και τα τοποθετούσε σε σακούλες υπεραγοράς για μην καταλάβει το παιδί του ότι ήταν άνεργος και αναγκαζόταν να λαμβάνει βοήθεια για την οικογένεια του από το Κοινωνικό Παντοπωλείο.
Έχετε δει από κοντά ανθρώπους να χάνουν σχεδόν τα πάντα. Τι πιστεύετε ότι χρειάζεται περισσότερο ένας άνθρωπος όταν βρίσκεται στο πιο δύσκολο σημείο της ζωής του;
Χρειάζεται στήριξη ώστε να μη καταρρεύσει. Χρειάζεται μία αγκαλιά και ένα ώμο και περισσότερους, για να ακουμπήσει πάνω, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Χρειάζεται να μη νοιώσει μόνος.
Υπήρξαν στιγμές που επιστρέψατε σπίτι συναισθηματικά φορτισμένη ή ακόμη και με δάκρυα από όσα βιώνατε καθημερινά μέσα από την κοινωνική δράση;
Αμέτρητες φορές.
•
Έχετε δει ανθρώπους να ζητούν βοήθεια για πρώτη φορά στη ζωή τους. Τι σας δίδαξε αυτό για την κοινωνία μας;
Δυστυχώς είδα αρκετούς ανθρώπους να ζητούν βοήθεια για πρώτη φορά στη ζωή τους. Ανθρώπους που είχαν το σπίτι τους, το αυτοκίνητο τους, μια δουλειά με μισθό που τους εξασφάλιζε αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης για τους ίδιους και τις οικογένειες τους, αλλά μέσα σε μια μέρα έχασαν τα πάντα. Αυτό με δίδαξε πολλά. Με δίδαξε και προτρέπω και τους άλλους, να είμαστε πιο απλοί, πιο ευαίσθητοι, πιο δοτικοί και να μπαίνουμε στα παπούτσια του άλλου ώστε να του δώσουμε όση στήριξη μπορούμε.
Υπήρξε περίοδος που αισθανθήκατε συναισθηματικά εξαντλημένη από το βάρος των ιστοριών που κουβαλούσατε καθημερινά;
Ναι. Ήταν μια μεγάλη περίοδος που έπρεπε να διαχειριστούμε εκατοντάδες δικαιούχους του Κοινωνικού Παντοπωλείου που ο καθένας από αυτούς κουβαλούσε τη δική του ιστορία. Ιστορία που πολλές φορές, εκτός από το οικονομικό πρόβλημα φανέρωνε και άλλα προβλήματα, πιο σοβαρά. Ζητήματα κακοποίησης, αλκοολισμού, τζόγου. Γιατί η οικονομική ανέχεια δυστυχώς φέρνει και άλλα προβλήματα. Τότε ένιωθα συναισθηματικά εξαντλημένη, αλλά όχι τόσο από το βάρος των ιστοριών των δικαιούχων του Κοινωνικού Παντοπωλείου, αλλά από την αγωνία να καταφέρναμε να στηρίζαμε όπως έπρεπε όλους αυτούς τους συνανθρώπους μας.
Πιστεύετε ότι ένας άνθρωπος μπορεί να ασχολείται με τα κοινά χωρίς να χάσει την ευαισθησία του;
Πιστεύω ότι οι άνθρωποι που δεν διαθέτουν ευαισθησία ή που την χάνουν δεν θα πρέπει να ασχολούνται με τα κοινά.
Τι νιώθετε όταν βλέπετε ανθρώπους να χρησιμοποιούν την κοινωνική προσφορά περισσότερο για επικοινωνιακούς λόγους παρά από πραγματική διάθεση προσφοράς;
Νοιώθω αποστροφή.
Έχετε νιώσει ποτέ ότι δώσατε πολλά από τον εαυτό σας και δεν προστατεύσατε αρκετά εσάς την ίδια;
Ναι, το ένιωσα αλλά ποτέ δεν μετάνιωσα για όσα έδωσα.
Αν σας ρωτούσε κάποιος “ποια είναι πραγματικά η Εύη Τσολάκη πίσω από τους τίτλους”, τι θα απαντούσατε;
Η Εύη είτε με τίτλο είτε χωρίς τίτλο, είναι πάντα η ίδια. Ένας απλός άνθρωπος, καταδεκτικός και προσιτός που θέλει να δει την κοινωνία μας να αλλάζει έτσι ώστε όλοι οι άνθρωποι να ζουν με αξιοπρέπεια και να μπορούν να χαμογελούν.
Μετά από τόσα χρόνια δημόσιας παρουσίας, υπάρχει κάτι που ακόμη σας πληγώνει βαθιά;
Η αδιαφορία και η έλλειψη ενσυναίσθησης.
Ποιο είναι το μεγαλύτερο προσωπικό κόστος της προσφοράς;
Ποτέ δεν υπάρχει κόστος στην προσφορά. Μόνο κέρδος. Και το κέρδος είναι η χαρά που νιώθεις προσφέροντας. Όπως έγραψε ο Γιάννης Ρίτσος για την κόρη του, «Άλλη χαρά δεν είναι πιο μεγάλη απ’ την χαρά που δίνεις».
Ποια είναι η μεγαλύτερη ανησυχία σας για την κοινωνία και τις αξίες με τις οποίες μεγαλώνει σήμερα η νέα γενιά;
Θεωρώ ότι σήμερα η νέα γενιά μεγαλώνει μέσα στα προβλήματα. Ακρίβεια, σχολικός εκφοβισμός, εξαρτησιογόνες ουσίες, έλλειψη επικοινωνίας και ένα μέλλον αβέβαιο. Όλα αυτά προκαλούν μεγάλο άγχος και η μεγαλύτερη αγωνία μου είναι να μην έχουμε μια νεολαία καταθλιπτική.
Τι σας κρατά ενεργή στα κοινά μετά από αυτή τη μακρά πορεία προσφοράς; Υπάρχει κάτι που νιώθετε πως δεν έχετε ακόμη δώσει;
Η ικανοποίηση που νιώθω όταν πετυχαίνω στόχους που αφορούν ομάδες συνανθρώπων μας είναι αυτό που με κρατά ενεργή στα κοινά. Και βεβαίως νιώθω ότι έχω πολλά να προσφέρω ακόμη για καλύτερες συνθήκες διαβίωσης, για να υπάρξει ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη και την ευημερία, για να απλοποιηθούν διαδικασίες του δημοσίου που ταλαιπωρούν καθημερινά χιλιάδες συνανθρώπους μας, για να θέσουμε την Κύπρο στις πρώτες θέσεις της λίστας των χωρών με τους πιο ευτυχισμένους ανθρώπους.
Ποια θεωρείτε ότι είναι τα τρία σημαντικότερα πράγματα που πρέπει να αλλάξουν άμεσα για να ζήσουμε σε έναν πιο ανθρώπινο και καλύτερο κόσμο;
Οι Νόμοι να γίνουν πιο ανθρωποκεντρικοί.
Να ενταχθεί η ενσυναίσθηση στο ωρολόγιο πρόγραμμα των Σχολείων, ως ξεχωριστό μάθημα.
Να στηριχτούν ακόμα περισσότερο οι ευάλωτες ομάδες συνανθρώπων μας
Σε μια εποχή όπου οι άνθρωποι κουράστηκαν από μεγάλα λόγια και άδειες υποσχέσεις, η Εύη Τσολάκη συνεχίζει να πιστεύει πως η πραγματική αλλαγή ξεκινά από κάτι πολύ πιο απλό — την ανθρώπινη παρουσία.
Ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο ουσιαστικό στοιχείο της διαδρομής της. Όχι μόνο όσα δημιούργησε ή όσα πέτυχε δημόσια, αλλά η ανάγκη της να βρίσκεται δίπλα στον άνθρωπο με ειλικρίνεια, ενσυναίσθηση και πράξεις.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, οι κοινωνίες δεν αλλάζουν μόνο μέσα από αποφάσεις. Αλλάζουν μέσα από ανθρώπους που δεν έπαψαν ποτέ να νοιάζονται.
